Alkol ve Genel Özellikleri

[WaLMoN]

Hidrokarbonlardaki hidrojen unun bir ya da farklı C daki birkaçının çıkarılıp yerine –OH kökünün bağlanmasıyla oluşan bileşiklerdir
Genel formülü R–OH dır.
Molekülde bulunan OH grubunun sayısına göre 2 ye ayrılırlar:

1. Mono Alkoller
Yapısında 1 tane OH grubu bulunduran bileşiklerdir. OH grubunun bağlı olduğu C una göre üç değişik şekilleri vardır.

a. Primer (Birincil) Alkol
–OH grubunun bağlı olduğu C unda iki tane hidrojen u varsa, alkol primerdir.


b. Sekonder (İkincil) Alkol
-OH grubunun bağlı olduğu C unda bir tane hidrojen u varsa, alkol sekonderdir.


c. Tersiyer (Üçüncül) Alkol
–OH grubunun bağlı olduğu C unda H u yoksa, alkol tersiyerdir.


2. Poli alkoller
Yapısında birden fazla OH grubu bulunduran bileşiklerdir.

Etandiol Propantriol
(özel adı glikol) (özel adı gliserin)

İsimlendirme yapılırken aynı sayıda karbon u bulunduran alkanların sonuna -ol eki getirilir ya da alkil'in sonuna alkol getirilir.
CH3 – OH
Metanol
(Metil alkol)
C2H5 – OH
Etanol
(Etil alkol)



[LEFT]NOT: Sistematik isimlendirme yapılırken OH grubuna yakın olan C undan numaralamaya başlanır.[/LEFT]



Aynı karbon sayılı bir alkolün primer, tersiyer ve sekonder şekilleri birbirlerinin izomeridir.

ALKOLLERİN ELDESİ

1. Alkenlere H2O katılmasıyla alkoller elde edilir.
   

[INDENT]
Katılmada markow nikof kuralı geçerlidir.
[/INDENT]

1. Alkil halojenürlerin seyreltik KOH veya NaOH çözeltisi ile ısıtılmasından
2. Aldehit, keton ve karboksilli asitlerin indirgenmesinden.
   Bu reaksiyonlar çift yönlü olarak gerçekleşirler.
   

[INDENT]
Tersiyer alkoller yükseltgenemez. Bu madde ile ilgili olarak denklemler bizim şu yorumları yapmamızı sağlar.
[/INDENT]

1. Primer alkoller bir kademe yükseltgenirse aldehitleri, 2 kademe yükseltgenirse karboksilli asitleri oluşturur. Tersten bir ifadeyle karboksilli asit 1 kademe indirgenirse aldehit, 2 kademe indirgenirse primer alkoller elde edilir.
2. Sekonder alkoller yalnızca 1 kademe yükseltgenebilir. Ketonların indirgenme ürünü sekonder alkoldür.
   

1. Grignard bileşiği kullanılarak
   

1. Formaldehit + R – MgX ® Primer alkol
2. Aldehit + R – MgX ® Sekonder alkol
3. Keton + R – Mg–X ® Tersiyer alkol
   

ALKOLLERİN REAKSİYONLARI

1. Alkollerin tamamı Na, K gibi alkali metallerle reaksiyona girerek H2 açığa çıkarırlar.
   

1. İki mol mono alkolden, 1 mol H2O çekilerek 1 mol eter elde edilir.
   
   

1. 1 mol alkolden, 1 mol su çekilmesiyle alkenler elde edilir.
   

1. Alkoller yanma reaksiyonu verirler.
   

1. Alkol + Karboksilli asit Ester + H2O
   

ETER
İki alkil grubunun bir oksijene bağlanmasıyla oluşan bileşiklerdir. Genel formülü
CnH2n+2O olup gösterilişi[INDENT]R—O—R şeklindedir.
[/INDENT]

1. Basit Eter: Alkil gruplarının ikisi de aynıdır. R1—O—R1
2. Karışık Eter Alkil grupları birbirinden farklı ise bu eterlere karışık eter denir .
   

[INDENT]
R1—O—R2
İsimlendirme yapılırken alkil grupları söylendikten sonra eter kelimesi getirilir.
CH3—O—CH3 CH3—O—C2H5
Di metil eter Metil etil eter
C2H5—O—C3H7 Etil propil eter
[/INDENT]Eterlerin Eldesi

1. 2 mol alkolden, 1 mol su çekilerek 1 mol eter elde edilir.
   

[INDENT]
2R—OH ® R—O—R + H2O Alkol Eter
[/INDENT]

1. Alkolatların, alkil halojenürler ile tepkimesinden eterler elde edilir.
   

[INDENT]
R—ONa + R—X ® R—O—R + NaX
Alkolat Alkil halojenür Eter CH3-CH2-ONa+CH3-Br ® CH3-CH2-O-CH3 + NaBr
[/INDENT]Alkol ve Eterlere Ait Özellikler ve Karşılaştırma
ALKOLETER

1. Alkollerde moleküller arasında hidrojen bağı vardır. OH grubu sayısı arttıkça alkollerin molekülleri arasındaki çekim kuvveti artar. Kaynama noktası yükselir.
   Dallanma arttıkça moleküller arasındaki van der waals çekimleri azalacağından kaynama noktası düşer.
2. Suda moleküller olarak çözünürler ve çözeltileri elektrik akımını iletmez.
   OH grubu taşımaları bazlık özellik kazandırmaz.
3. Homolog sıra oluştururlar.
4. Mono alkoller eşit karbonlu eterler ile yapı izomeridirler.
5. Yakılabilirler.
   

1. Eterlerde moleküller arasında van der waals etkileşimi ve dipol - dipol etkileşimi vardır.
2. Eterler kokulu polar çözücülerdir.
3. Homolog sıra oluşturabilirler.
4. Kararlı bileşiklerdir.
   Kolay tepkime vermezler.
5. Mono alkollerle eşit karbonluları izomerdir.
6. Yakılabilirler.
   

[samet]

teşekkürler.